1. De Amsterdamse Fictie: Hasselt (Overijssel) en de "Dode" Ouders (1795)

Wanneer Jan Dülcken (afkomstig uit Hasselt, Overijssel) op 17 april 1795 in Amsterdam in ondertrouw gaat met Margaretha Koers, bevindt Europa zich in een gigantische omwenteling. De Franse tijd is net aangebroken en de politieke en administratieve communicatie tussen de Bataafse Republiek en Frankrijk is uiterst complex.

Akte 2: Amsterdamse Ondertrouwregister — 17 april 1795

Den 17 April 1795. Compareerden als vooren Jan Dulken van Hasselt geref[ormeerd]: ond 27 Jaren, in de Lydsekruisstraat onder de Bank van Lening, ouders dood, gead[ombeerd]: met Dirk Steen, in de Langelijdsedwarsstraat.

Margaretha Koers van Giethoorn; geref[ormeerd] oud 26 Jaren op de Kyzersgragt, Ouders dood, gead: met Jannetje Fredrik Smienk, op de Brouwersgragt.

Moderne vertaling:

Op 17 april 1795 verschenen als voren Jan Dulken, afkomstig uit Hasselt (Overijssel), gereformeerd, 27 jaar oud, wonende in de Leidsekruisstraat onder de Bank van Lening, ouders overleden, bijgestaan door Dirk Steen in de Lange Leidsedwarsstraat. En Margaretha Koers, afkomstig uit Giethoorn, gereformeerd, 26 jaar oud, wonende op de Keizersgracht, ouders overleden, bijgestaan door Jannetje Fredrik Smienk op de Brouwersgracht.

In de Amsterdamse ondertrouwregisters gaven bruidsparen van wie de ouders in het buitenland woonden wel vaker op dat de ouders overleden waren. Het verkrijgen van rechtsgeldige, officiële toestemmingen uit het woelige Frankrijk was nagonoeg onmogelijk. De vermelding "ouders dood" was in dit geval waarschijnlijk een juridische en praktische noodoplossing om de klerk tevreden te stellen en het huwelijk zonder vertraging te kunnen voltrekken.

INFO

Suite du 14 fructidor l’an trois 
aujourd'hui est comparu Louis Dulken 
facteur de clavesin [demt = demeurant?] rue 
Martin et du figuier N°32 lequel a dit 
qu'il [se rend] caution de la [citoyenne] Dulken son 
épouse envers le [citoyen] Bouvet [pour la somme] de 
cinq mille neuf cens quatre livres portée [au jugement?] 
du 2 [du présent?] et a signé 
Louis Dulcken 
 
transcriptie Richard Etiévant
English translation: 

Continuation of the 14th Fructidor, Year III Today appeared Louis Dulken, harpsichord maker, residing at No. 32, rue Martin et du Figuier, who stated that he stands surety for Citizen Dulken, his wife, toward Citizen Bouvet for the sum of five thousand nine hundred and four livres, as set forth in the judgment of the 2nd of the current [month], and has signed: Louis Dulcken

Vervolg op 14 fructidor, jaar III Vandaag verscheen Louis Dulken, klavecimbelbouwer, woonachtig op nr. 32, rue Martin et du Figuier, die verklaarde dat hij zich borg stelt voor burger Dulken, zijn echtgenote, jegens burger Bouvet voor een bedrag van vijfduizend negenhonderdvier livres, zoals vastgelegd in het vonnis van 2 van de lopende [maand], en heeft ondertekend: Louis Dulcken 




The date 14 Fructidor Year III in the French Republican Calendar corresponds exactly to Monday, August 31, 1795. 

De Parijse Realiteit: Klavecimbelbouwers en de Guillotine

Dat vader Louis Dülcken in augustus 1795 in Parijs nog volop in leven is, staat onomstotelijk vast blijkens een akte uit de Archives de Paris.

Akte 3: Parijs Notarieel Archief — 14 Fructidor Jaar III (31 augustus 1795)

Suite du 14 fructidor l’an trois.

Aujourd'hui est comparu Louis Dulken facteur de clavesin d[emeuran]t rue Martin et du figuier N°32 lequel a dit qu'il se rend caution de la citoyenne Dulken son épouse envers le citoyen Bouvet pour la somme de cinq mille neuf cens quatre livres portée au jugement du 2 du présent et a signé: Louis Dulcken

Nederlandse vertaling:

Vervolg op 14 fructidor, jaar III (31 augustus 1795). Vandaag is verschenen Louis Dulken, klavecimbelbouwer, wonende rue Martin et du Figuier nr. 32, die heeft verklaard dat hij zich borg stelt voor burgeres Dulken, zijn echtgenote, jegens burger Bouvet voor de som van vijfduizend negenhonderdvier livres, vermeld in het vonnis van de 2e van deze maand, en heeft ondertekend: Louis Dulcken.

Louis Dülcken opereerde in de hoogste kringen van de Franse instrumentenbouw. Later, bij zijn eigen huwelijk in 1799 met Sophie Lebrun, zal zoon Louis jr. trots vermelden dat zijn vader koninklijk bouwer was geweest bij koning Lodewijk XVI.

Dit Parijse netwerk dreef op internationale banden en vakbroeders. Een markant voorbeeld hiervan is Johan Jacob Schnell (1740-1825), de uitvinder van het anemochord. Schnell had eerder gedurende zes jaar in Nederland als gezel bij het atelier van Dülcken gewerkt. Via Nederland en Antwerpen – waar hij nog nauw met Louis Dülcken had samengewerkt – vertrok hij uiteindelijk naar Parijs, waar hij hofinstrumentenmaker werd.

Vanwege zijn banden met het hof ontkwam Schnell tijdens de Franse Revolutie en de Terreur maar ternauwernood aan de guillotine; dankzij het daadkrachtige optreden van zijn vrouw wist hij op het nippertje te vluchten en keerde hij in 1795 terug naar Duitsland.

14 Januari 1780

Compareerden als vooren Willem van Hoesem van Amst[erdam] gereformeert oúd 42 jaren in de Oude Looijersstraat ... en Marianna Maria Dülken van Amst[erdam] gereformeerd oúd 24 jaren op de Reguliersgragt: geassisteert met haar moeder Catharina Kooning

Hij Moeder's Consent goet ingebragt

On January 14, 1780, mother Catharina Kooningh was personally present in Amsterdam to assist her daughter Susanna Maria Dülken with her marriage registration to Willem van Hoesem  "assisted by her mother Catharina Kooning"

Am 14. Januar 1780 war Mutter Catharina Kooningh persönlich in Amsterdam anwesend, um ihrer Tochter Susanna Maria Dülken bei der Registrierung ihrer Ehe mit Willem van Hoesem zu helfen, „unterstützt von ihrer Mutter Catharina Kooning“.

Jan Dulken bezat 7 huizen of huisjes.
Blomdwarsstraat  E297. E298, E299
Rosenstraat E1194. E1195, E1196
Leliestraat D5078



Blomdwarsstraat  E297. E298, E299

Rosenstraat E1194. E1195, E1196

Leliestraat D5082